W ostatnich dniach grudnia 1918 roku powstaje na ziemi italskiej, w La Mandria di Chivasso spo\u015br\u00f3d ochotnik\u00f3w Polak\u00f3w, by\u0142ych je\u0144c\u00f3w z armii austriackiej, Pu\u0142k polski imienia Francesco Nullo. Nazw\u0105 t\u0105 pierwsi \u017co\u0142nierze Pu\u0142ku zwi\u0105zali sw\u0105 tradycj\u0119 z okresem walk powsta\u0144czych i z\u0142o\u017cyli ho\u0142d w\u0142oskiemu pu\u0142kownikowi Francesco Nullo, kt\u00f3ry poleg\u0142 w walce o wolno\u015b\u0107 Polski w powstaniu styczniowym 1863 roku.
\nNiezw\u0142ocznie po zako\u0144czeniu pierwszej fazy organizacji, Pu\u0142k dnia 18 lutego 1919 roku wyje\u017cd\u017ca do Francji, gdzie formuje si\u0119 armia genera\u0142a Hallera. Tam Pu\u0142k sta\u0142 si\u0119 zawi\u0105zkiem dla kilku nowych pu\u0142k\u00f3w polskich. Jego pierwszy batalion, uzupe\u0142niony ochotnikami z Ameryki, Francji i oboz\u00f3w w\u0142oskich, otrzyma\u0142 nazw\u0119 8. pu\u0142ku strzelc\u00f3w polskich imienia Francesco Nullo i wszed\u0142 w sk\u0142ad 3. dywizji strzelc\u00f3w polskich armii genera\u0142a Hallera. Dow\u00f3dcami byli oficerowie francuscy, za\u015b oficerowie Polacy, przewidziani na p\u00f3\u017aniejszych dow\u00f3dc\u00f3w, byli ich zast\u0119pcami. Dnia 8 maja 1919 roku Pu\u0142k opu\u015bci\u0142 Francj\u0119, udaj\u0105c si\u0119 do kraju, gdzie skoncentrowa\u0142 si\u0119 w okolicy Modlina. Po zjednoczeniu armii krajowej z armi\u0105 genera\u0142a Hallera, Pu\u0142k otrzyma\u0142 swa ostateczna nazw\u0119 \u201e50. Pu\u0142k Piechoty Strzelc\u00f3w Kresowych\u201d. <\/p>\n
Na czele Pu\u0142ku od chwili sformowania, a\u017c do zako\u0144czenia dzia\u0142a\u0144 wojennych, stali: porucznik Stefan Kluczy\u0144ski od 27 grudnia 1918 roku do 22 lutego 1919 roku; podpu\u0142kownik armii francuskiej Badbedat od 22 lutego do 16 kwietnia 1919 roku; podpu\u0142kownik Micanel od 16 kwietnia do 3 maja 1919 roku; podpu\u0142kownik Bosquet od 3 maja do l wrze\u015bnia 1919 roku; podpu\u0142kownik Adolf Paqualen od 1 wrze\u015bnia do 29 maja 1920 roku; major Zygmunt Polak od 29 maja do 11 sierpnia 1920 roku; podpu\u0142kownik Rudolf Siwy od 11 sierpnia do zako\u0144czenia dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/p>\n
Dnia 21 lipca 1919 roku Pu\u0142k wyrusza na front po\u0142udniowy w okolice Tarnopola, w po\u0142owie sierpnia bierze udzia\u0142 w dzia\u0142aniach zaczepnych na rzece Hory\u0144. Po doj\u015bciu do Horynia przeprowadzono wypady na Zas\u0142aw i Szepet\u00f3wk\u0119, gdzie stoczono walki z oddzia\u0142ami ukrai\u0144skimi. Przez wrzesie\u0144 i pa\u017adziernik oddzia\u0142y Pu\u0142ku tocz\u0105 walki z oddzia\u0142ami dywersyjnymi dzia\u0142aj\u0105cymi na terenie dywizji. Dosz\u0142o do powa\u017cnych star\u0107 pod Szumskiem i Nowym Stawem, sk\u0105d wyparto dywersant\u00f3w.
\nPo przej\u015bciowym pobycie na linii demarkacyjnej polsko-ukrai\u0144skiej nad rzek\u0105 Chomor, Pu\u0142k zostaje w dniu 1 stycznia 1920 roku przesuni\u0119ty nad rzek\u0119 S\u0142ucz do obszaru Starokonstantynowa, a nast\u0119pnie do R\u00f3wnego. W tym czasie oddzia\u0142y Pu\u0142ku walczy pod Prewal\u00f3wk\u0105, Ostropolem i Now\u0105 Sieniawk\u0105, stykaj\u0105c si\u0119 tam z wojskami Rosji Sowieckiej.
\nW wyprawie kijowskiej, po walkach pod Cymba\u0142\u00f3wk\u0105, Ferdynandowem, Kordyl\u00f3wk\u0105 i Kotiu\u017cy\u0144cami, Pu\u0142k osi\u0105ga dnia 16 maja lini\u0119 Spiczy\u0144ce\u2014Andrusz\u00f3w\u2014Oczytk\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 przygotowuje do obrony. Dnia 28 maja Pu\u0142k otrzymuje rozkaz nakazuj\u0105cy przesuni\u0119cie pozycyj obronnych nad rzek\u0119 Ro\u015b. Z uwagi na zbli\u017canie si\u0119 nieprzyjacielskiej armii konnej dow\u00f3dztwo 13. dywizji piechoty rozkaz ten odwo\u0142a\u0142o. Odwo\u0142anie to nie dosz\u0142o do Pu\u0142ku, kt\u00f3ry sam jeden, nie maj\u0105c dok\u0142adniejszych danych o nieprzyjacielu, ruszy\u0142 naprz\u00f3d. Pod Nowo \u017bywotowem masy kawalerii rosyjskiej otoczy\u0142y ca\u0142kowicie II batalion i zniszczy\u0142y go niemal doszcz\u0119tnie. \u017bo\u0142nierz drogo sprzedawa\u0142 swoje \u017cycie, a nie mog\u0105c zwyci\u0119\u017cy\u0107 postanowi\u0142 zgina\u0107 z honorem walcz\u0105c do ostatniego naboju i ostatniej kropli krwi. W tym samym czasie I batalion toczy\u0142 krwawy b\u00f3j pod Med\u00f3wk\u0105 gdzie straci\u0142 jedn\u0105 kompani\u0119; reszta batalionu po d\u0142u\u017cszej walce wr\u00f3ci\u0142a na stanowiska wyj\u015bciowe. Straty poniesione przez Pu\u0142k w tych walkach wynios\u0142y: 8 oficer\u00f3w i kilkuset szeregowych zabitych. Rannych 2 oficer\u00f3w i 1 szeregowiec.
\nPo przedarciu si\u0119 armii konnej Budiennego na ty\u0142y oddzia\u0142\u00f3w polskich, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 odwr\u00f3t, w czasie kt\u00f3rego, Pu\u0142k, staczaj\u0105c ci\u0105gle walki, osi\u0105gn\u0105\u0142 rzek\u0119 Ikw\u0119 i obsadzi\u0142 odcinek od Starej Sieniawy do Nowej Sieniawki. Tu pozostawa\u0142 do dnia 6 lipca, prowadz\u0105c za\u017carte boje z nieprzyjacielem, kt\u00f3ry stara\u0142 si\u0119 sforsowa\u0107 Ikw\u0119.
\nDalszymi etapami odwrotu by\u0142y Zbrucz, a nast\u0119pnie Zbara\u017c i Mazurowce. Dnia 20 lipca, zaledwie oddzia\u0142y Pu\u0142ku zdo\u0142a\u0142y obsadzi\u0107 stanowiska, nieprzyjaciel rozpocz\u0105\u0142 natarcie na Zbara\u017c. Wskutek braku \u0142\u0105czno\u015bci z oddzia\u0142ami s\u0105siedniej dywizji nieprzyjaciel dostaje si\u0119 przez powsta\u0142\u0105 luk\u0119 na ty\u0142y Pu\u0142ku i 25 lipca wdziera si\u0119 od strony zachodniej do miasta, gdzie zawi\u0105za\u0142a si\u0119 krwawa walka uliczna. W przeciwnatarciu wyparto nieprzyjaciela ze Zbara\u017ca, lecz i Pu\u0142k na skutek rozkazu 13. dywizji piechoty wycofa\u0142 si\u0119 nad Seret, gdzie broni\u0142 si\u0119 oko\u0142o dw\u00f3ch tygodni. W dalszym odwrocie w kierunku Lwowa stoczono zaci\u0119t\u0105 walk\u0119 pod Nowosi\u00f3\u0142kami.
\nKo\u0144czy si\u0119 ci\u0119\u017cki okres odwrotu. Mimo trudnych warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych Pu\u0142k dzia\u0142a\u0142 w ci\u0105gu ostatnich tygodni, mimo przerzedzonych znacznie szereg\u00f3w, Pu\u0142k trwa\u0142 stale na stra\u017cy obowi\u0105zku \u017co\u0142nierskiego i zachowawszy hart ducha i zdolno\u015bci bojowe czeka\u0142 niecierpliwie chwili, by wzi\u0105\u0107 odwet za doznane niepowodzenia.
\nTymczasem na g\u0142\u00f3wnym teatrze wojny \u2014 nad Wis\u0142\u0105, Wielki Marsza\u0142ek osi\u0105gn\u0105\u0142 zwyci\u0119stwo, a rozbite armie rosyjskie wycofywa\u0142y si\u0119 w pop\u0142ochu spod bram Warszawy. Armia konna Budiennego odchodzi spod Lwowa i spiesz\u0105c im na pomoc d\u0105\u017cy w kierunku Zamo\u015bcia. Dnia 20 sierpnia 1920 roku 50. pu\u0142k strzelc\u00f3w kresowych przechodzi do natarcia z obszaru Winnik i po wyparciu nieprzyjaciela z Zubrzy rusza na Dawid\u00f3w. Nast\u0119pnie bierze udzia\u0142 w dzia\u0142aniach na Zamo\u015b\u0107, maj\u0105cych na celu odci\u0119cie armii konnej Budiennego drogi od po\u0142udnia. Po walkach pod Ch\u0142opiatynem i Ruszowem, gdzie z\u0142amano op\u00f3r nieprzyjaciela. Pu\u0142k osi\u0105ga w po\u015bcigu Bug, a w dalszym dzia\u0142aniu Hory\u0144 i S\u0142ucz. St\u0105d w drugiej po\u0142owie wrze\u015bnia odchodzi do R\u00f3wnego, gdzie zastaje go zawieszenie broni. <\/p>\n
W czasie dzia\u0142a\u0144 wojennych Pu\u0142k zdoby\u0142 oko\u0142o 100 karabin\u00f3w maszynowych, 6 dzia\u0142, poci\u0105g pancerny i oko\u0142o 2 000 je\u0144c\u00f3w. Straty poniesione w latach 1919\/20 by\u0142y niezwykle dotkliwe. Z powodu zagini\u0119cia akt\u00f3w w czasie dzia\u0142a\u0144 wojennych zdo\u0142ano tylko ustali\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 nazwisk poleg\u0142ych, zmar\u0142ych z ran i rannych. Obejmuje ona 14 oficer\u00f3w i 667 szeregowych zabitych oraz 10 oficer\u00f3w i 52 szeregowych rannych. Liczba ta stanowi zaledwie po\u0142ow\u0119 faktycznych strat w ludziach. Za czyny bohaterskie wykazane na polu chwa\u0142y odznaczono 31 oficer\u00f3w i szeregowych srebrnym krzy\u017cem V klasy orderu wojennego Virtuti Militari a Krzy\u017cem Walecznych 24 oficer\u00f3w i 140 szeregowych.
\nDnia 4 pa\u017adziernika 1925 roku genera\u0142 dywizji Jan Romer wr\u0119czy\u0142 Pu\u0142kowi sztandar ufundowany przez obywateli miasta Kowla. Widniej\u0105 na nim daty i nazwy miejscowo\u015bci, gdzie Pu\u0142k stoczy\u0142 najci\u0119\u017csze walki, daty powstania Pu\u0142ku i powrotu do kraju, wreszcie herby miast kr\u00f3lestwa w\u0142oskiego i miasta Bergamo, sk\u0105d pochodzi\u0142 pu\u0142kownik Francesco Nullo, oraz herby Kowla i Wo\u0142ynia.
\n\u015awi\u0119to swoje obchodzi Pu\u0142k dnia 11 maj\u0105, w rocznic\u0119 powrotu Pu\u0142ku do kraju. Dla zachowania tradycji ustanowiono odznak\u0119 pami\u0105tkowa, na kt\u00f3rej widnieje napis \u201eFrancesco Nullo\u201d oraz herby miast zwi\u0105zanych z tradycja Pu\u0142ku.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Ksi\u0119ga Chwa\u0142y Piechoty<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W ostatnich dniach grudnia 1918 roku powstaje na ziemi italskiej, w La Mandria di Chivasso spo\u015br\u00f3d ochotnik\u00f3w Polak\u00f3w, by\u0142ych je\u0144c\u00f3w z armii austriackiej, Pu\u0142k polski imienia Francesco Nullo.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[84,86,85],"class_list":["post-1384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wojsko","tag-50-pulk","tag-wlochy","tag-wolyn"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1384"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1394,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1384\/revisions\/1394"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}