W ostatnich dniach grudnia 1918 roku powsta\u0142 na ziemi w\u0142oskiej w La Mandria di Chivasso Pu\u0142k polski imienia Francesco Nullo, z\u0142o\u017cony z ochotnik\u00f3w Polak\u00f3w, by\u0142ych je\u0144c\u00f3w z armii austriackiej. Nazw\u0105 t\u0105 pierwsi \u017co\u0142nierze Pu\u0142ku zwi\u0105zali sw\u0105 tradycj\u0119 z okresem walk powsta\u0144czych i z\u0142o\u017cyli ho\u0142d w\u0142oskiemu pu\u0142kownikowi Francesco Nullo, kt\u00f3ry poleg\u0142 w walce o wolno\u015b\u0107 Polski w powstaniu styczniowym 1863 roku. Niezw\u0142ocznie po zako\u0144czeniu pierwszej fazy organizacji 18 lutego 1919 roku Pu\u0142k wyjecha\u0142 do Francji, gdzie formuje si\u0119 armia genera\u0142a Hallera, staj\u0105c si\u0119 zawi\u0105zkiem dla kilku nowych pu\u0142k\u00f3w polskich. Jego pierwszy batalion, uzupe\u0142niony ochotnikami z Ameryki, Francji i oboz\u00f3w w\u0142oskich, otrzyma\u0142 nazw\u0119 8 pu\u0142ku strzelc\u00f3w polskich imienia Francesco Nullo i wszed\u0142 w sk\u0142ad 3 dywizji strzelc\u00f3w polskich armii genera\u0142a Hallera.<\/p>\n
8 maja 1919 roku Pu\u0142k opu\u015bci\u0142 Francj\u0119, udaj\u0105c si\u0119 do kraju, gdzie skoncentrowa\u0142 si\u0119 w okolicy Modlina 11 maja 1919 roku. Po zjednoczeniu armii krajowej z armi\u0105 genera\u0142a Hallera, Pu\u0142k otrzyma\u0142 sw\u0105 ostateczn\u0105 nazw\u0119 – „50 Pu\u0142k Piechoty Strzelc\u00f3w Kresowych „.
\nNa czele Pu\u0142ku od chwili sformowania, a\u017c do dnia zako\u0144czenia dzia\u0142a\u0144 wojennych, stali:
\n* 27 grudnia 1918 roku do 16 kwietnia 1919 roku – por. Stefan Kluczy\u0144ski
\n* 16 kwietnia do 3 maja 1919 roku – pp\u0142k Micanel
\n* 3 maja do 1 wrze\u015bnia 1919 roku – pp\u0142k Bosquet
\n* 1 wrze\u015bnia do 29 maja 1920 roku – pp\u0142k Adolf Paquelen
\n* 29 maja do 11 sierpnia 1920 roku – mjr Zygmunt Polak
\n* 11 sierpnia do 31 pa\u017adziernika 1920 – pp\u0142k Rudolf Siwy (zako\u0144czenie dzia\u0142a\u0144 wojennych).W czerwcu 1919 roku 50 pp wszed\u0142 w sk\u0142ad 13 dywizji piechoty powsta\u0142ej na bazie l dywizji strzelc\u00f3w. W ko\u0144cu pa\u017adziernika 1920 roku 50 pu\u0142k piechoty wcielony zosta\u0142 do nowo powsta\u0142ej 27 dywizji piechoty i przeniesiony na sta\u0142e miejsce postoju do Kowla. Jego III batalion stacjonowa\u0142 w Sarnach. By\u0142 to pu\u0142k nietypowy, bowiem w jego sk\u0142adzie znajdowa\u0142y si\u0119 cztery bataliony piechoty.<\/p>\n
Sztandary
\nPierwsz\u0105 chor\u0105giew ufundowan\u0105 we W\u0142oszech przez spo\u0142ecze\u0144stwo Bergamo i Mediolanu pu\u0142k otrzyma\u0142 2 lutego 1919 roku. Zosta\u0142 on zdeponowany w Muzeum WP przed wojn\u0105.
\nNowy sztandar, ufundowany przez obywateli miasta Kowla, wr\u0119czy\u0142 genera\u0142 dywizji Jan Romer 4 pa\u017adziernika 1925. Widniej\u0105 na nim daty i nazwy miejsc, stoczonych najci\u0119\u017cszych walk, daty powstania Pu\u0142ku i powrotu do kraju, wreszcie herby miast kr\u00f3lestwa w\u0142oskiego i miasta Bergamo, sk\u0105d pochodzi\u0142 pu\u0142kownik Francesco Nullo, oraz herby Kowla i Wo\u0142ynia.
\nSztandar pu\u0142kuI osta\u0142 zakopany w rejonie walk w dniu 3 wrze\u015bnia 1939 roku w obliczu zag\u0142ady pu\u0142ku i przypadkowo odnaleziony na pobojowisku w \/947 roku w miejscowo\u015bci Mary, pow. \u015awiecie – znajduje si\u0119 obecnie w Muzeum Wojska Polskiego.
\n\u015awi\u0119to swoje obchodzi\u0142 Pu\u0142k dnia l l maja, w rocznic\u0119 swego powrotu do kraju.
\nNa odznace pami\u0105tkowej widnieje napis „Francesco Nullo” oraz herby miast zwi\u0105zanych z tradycj\u0105 Pu\u0142ku. Wz\u00f3r i regulamin odznaki pami\u0105tkowej zatwierdzono rozkazem z 1929 roku. Ostateczna nazwa: ,,50 Pu\u0142k Piechoty Strzelc\u00f3w Kresowych im. pu\u0142kownika Francesco Nullo” zosta\u0142a zatwierdzona rozkazem z 1938 roku. Rozkazem tym ustalono r\u00f3wnie\u017c odznak\u0119 specjaln\u0105 – inicja\u0142y „F.N.” noszone na naramiennikach.<\/p>\n
Dow\u00f3dztwo i sztab 50 pp 1 wrze\u015bnia 1939 roku:
\n* dow\u00f3dca pu\u0142ku – pp\u0142k dypl. Adam Werschner
\n** adiutant pu\u0142ku – kpt. Boles\u0142aw Gucma
\n** oficer \u0142\u0105czno\u015bci – por. J\u00f3zef Ukleja
\n** kwatermistrz – kpt. Aleksander Romotowski
\n* dow\u00f3dca I baonu – kpt. Adam Ku\u017anicki
\n* dow\u00f3dca II baonu – kpt. Zdzis\u0142aw Szafran
\n* dow\u00f3dca III baonu pp\u0142k Zdzis\u0142aw Sieczkowski
\n* dow\u00f3dca IV baonu \u2013 kpt. W\u0142adys\u0142aw Wiatr
\n* dow\u00f3dca kompanii ppanc. – por. Edward Zwoli\u0144ski<\/p>\n
Dzia\u0142ania bojowe
\n24-27 sierpnia pu\u0142k zosta\u0142 przesuni\u0119ty do rejonu na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Starogardu. 1 wrze\u015bnia 1939 roku otrzyma\u0142 rozkaz wymarszu do rejonu Torunia, jednak ju\u017c w po\u0142udnie zosta\u0142 skierowany na Bys\u0142aw z zadaniem uderzenia na nieprzyjaciela nacieraj\u0105cego z kierunku S\u0119polna. Wieczorem zn\u00f3w otrzymuje rozkaz marszu na po\u0142udnie, jednak po drodze napotyka oddzia\u0142y nieprzyjaciela i zmuszony zosta\u0142 do przebijania si\u0119.<\/p>\n
2 wrze\u015bnia dosz\u0142o do ci\u0119\u017ckich walk pod \u015awiekatowem, gdzie Pu\u0142k w swoim natarciu napotyka na przewa\u017caj\u0105ce si\u0142y przeciwnika i ponosi ci\u0119\u017ckie straty (zw\u0142aszcza I i III baony). Zmuszony do wycofania si\u0119 do lasu Wierzchlas broni si\u0119 tam do wieczora. W walkach tego dnia zgin\u0105\u0142 m.in. dow\u00f3dca I baonu kpt. Adam Ku\u017anicki i dow\u00f3dca III baonu pp\u0142k Zdzis\u0142aw Sieczkowski.<\/p>\n
3 wrze\u015bnia 27 DP zosta\u0142a odci\u0119ta od pozosta\u0142ych wojsk armii „Pomorze”. 50 pp toczy\u0142 boje pod Franciszkowem i Terespolem Pomorskim po czym zosta\u0142 odci\u0119ty od reszty Dywizji i od drogi na Bydgoszcz, pozostaj\u0105c w rejonie Wierzchucina, gdzie do\u0142\u0105czy\u0142 do rozbitej r\u00f3wnie\u017c 9 DP oraz grupy os\u0142ony „Czersk”. Wskutek kilkugodzinnego bombardowania lotnictwa niemieckiego bataliony Pu\u0142ku uleg\u0142y rozproszeniu w rejonie Krupocina. wielu \u017co\u0142nierzy zgin\u0119\u0142o i zosta\u0142o rannych. wi\u0119kszo\u015b\u0107 dosta\u0142a si\u0119 do niewoli. Praktycznie 50 pp przesta\u0142 istnie\u0107 jako jednostka wojskowa.
\n11 kompania IV baonu w sile 168 ludzi pod dow\u00f3dztwem por. J\u00f3zefa Adamiaka przedar\u0142a si\u0119 jednak ku Wi\u015ble i nad Brd\u0119, gdzie uleg\u0142a nieprzyjacielowi dopiero 8 wrze\u015bnia. Resztki 50 pp dotar\u0142y do Modlina w dniu 17 wrze\u015bnia 1939 roku i zosta\u0142y wcielone, jako 4 kompania do 32 pp bior\u0105c udzia\u0142 w obronie twierdzy do jej kapitulacji.<\/p>\n
Przez ca\u0142\u0105 noc z 4 na 5 wrze\u015bnia kompania techniczna przewozi\u0142a samochodami oddzia\u0142y 27 DP z rejonu Bartodziej do Zazdro\u015bci na poligonie toru\u0144skim. Tutaj 27 DP przesz\u0142a do odwodu armii. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 oddzia\u0142\u00f3w dotar\u0142a jednak w nakazany rejon marszem pieszym. Przez ca\u0142y dzie\u0144 5 wrze\u015bnia oddzia\u0142y 27 DP kompletowa\u0142y si\u0119 przede wszystkim z przygotowanej przez p\u0142k. Majewskiego (dow\u00f3dca Pomorskiej Brygady ON) 4-tysi\u0119cznej grupy rozbitk\u00f3w. P\u0142k Majewski otrzyma\u0142 rozkaz, by z cz\u0119\u015bci rozbitk\u00f3w zorganizowa\u0107 improwizowany pu\u0142k piechoty. \u017bo\u0142nierze z 23 i 24 pp zostali skierowani do skompletowania pododdzia\u0142\u00f3w tych pu\u0142k\u00f3w.
\n6 wrze\u015bnia 27 DP dokona reorganizacji i cz\u0119\u015bciowego uzupe\u0142nienia. Nast\u0119pnie pozostaj\u0105c w odwodzie armii w nocy zajmie pozycje obronne w Toruniu na po\u0142udniowym brzegu Wis\u0142y jednocze\u015bnie zabezpieczaj\u0105c obszar Podg\u00f3rza od zachodu.
\n27 DP, zajmuj\u0105c dotychczasowy rejon, w dalszym ci\u0105gu reorganizowa\u0142a si\u0119. W ci\u0105gu dnia zdo\u0142a\u0142a odtworzy\u0107 nast\u0119puj\u0105ce oddzia\u0142y: – 23 pp w sk\u0142adzie trzech s\u0142abych batalion\u00f3w wrganizowa.1ych ze stale nap\u0142ywaj\u0105cych rozbitk\u00f3w tego pu\u0142ku oraz uzupe\u0142nionych ba talionem marszowym 63 pp. W dalszymi ci\u0105gu pu\u0142kiem dowodzi\u0142 p\u0142k Jerzy Wroczy\u0144ski; – 24 pp pod dow\u00f3dztwem pp\u0142k. dypl. Juliana Grudzi\u0144skiego r\u00f3wnie\u017c w sk\u0142adzie trzech s\u0142abych batalion\u00f3w, w tym dwa odtworzono. 3 batalionem w\u0142\u0105czonym do pu\u0142ku by\u0142 batalion ON „Starogard”. Jako trzeci pu\u0142k tej dywizji wyst\u0119powa\u0142 od nowa zorganizowany trzybatalionowy kombinowany pu\u0142k piechoty pod dow\u00f3dztwem p\u0142k. dypl. Tadeusza Majewskiego. Pu\u0142k ten zosta\u0142 zorganizowany z rozbitk\u00f3w r\u00f3\u017cnych oddzia\u0142\u00f3w, zw\u0142aszcza batalion\u00f3w ON oraz oddzia\u0142\u00f3w zapasowych. Wszystkie pu\u0142ki piechoty by\u0142y bardzo s\u0142abo uzbrojone. Szczeg\u00f3lne braki wyst\u0119powa\u0142y w broni ci\u0119\u017ckiej. Pu\u0142ki nie dysponowa\u0142y artyleri\u0105 piechoty, dzia\u0142kami ppanc. Bardzo ma\u0142o mia\u0142y ckm. Brakowa\u0142o im te\u017c sprz\u0119tu kwatermistrzowskiego, kuchni polowych. Nie dysponowa\u0142y prawie \u017cadnym sprz\u0119tem \u0142\u0105czno\u015bci. Nowo odtworzony 27 pal sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dawnego 2\/27 pal (mia\u0142 teraz niepe\u0142ne cztery baterie), 48 dal (bez baterii) i 68 dal. 27 dac wyst\u0119powa\u0142 w sk\u0142adzie trzech niepe\u0142nych baterii. Ponadto odtworzono namiastk\u0119 kawalerii dywizyjnej i batalionu saper\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W ostatnich dniach grudnia 1918 roku powsta\u0142 na ziemi w\u0142oskiej w La Mandria di Chivasso Pu\u0142k polski imienia Francesco Nullo, z\u0142o\u017cony z ochotnik\u00f3w Polak\u00f3w, by\u0142ych je\u0144c\u00f3w z armii austriackiej. Nazw\u0105 t\u0105 pierwsi \u017co\u0142nierze Pu\u0142ku zwi\u0105zali sw\u0105 tradycj\u0119 z okresem walk powsta\u0144czych i z\u0142o\u017cyli ho\u0142d w\u0142oskiemu pu\u0142kownikowi Francesco Nullo, kt\u00f3ry poleg\u0142 w walce o wolno\u015b\u0107 Polski […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-220","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=220"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}