{"id":61,"date":"2016-05-25T20:00:46","date_gmt":"2016-05-25T19:00:46","guid":{"rendered":"http:\/\/zecernia.com\/html\/?p=61"},"modified":"2016-05-25T19:16:16","modified_gmt":"2016-05-25T18:16:16","slug":"61-pulk-piechoty","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/zecernia.com\/html\/?p=61","title":{"rendered":"61 pu\u0142k piechoty"},"content":{"rendered":"<p><strong>61. Pu\u0142k Piechoty<\/strong><br \/>\n61 pu\u0142k przemianowano w dniu 7 stycznia 1920 roku z 7. pu\u0142ku strzelc\u00f3w wielkopolskich. Powsta\u0142 on 15 marca 1919 roku na froncie wielkopolskim, pomi\u0119dzy Wronkami, a Kana\u0142em Obry, z pu\u0142ku zapasowego &#8222;Grupy Zachodniej&#8221;, kt\u00f3ry stworzono w dniu 6 lutego 1919 roku, z zorganizowanych w styczniu tego\u017c roku: II batalionu garnizonu Pozna\u0144 i kilku kompanij tej\u017ce grupy. Kompanie pochodzi\u0142y z wielkopolskich dru\u017cyn powsta\u0144czych, wywodz\u0105cych si\u0119 z zachodniego pogranicza by\u0142ego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego: pniewskiej, istniej\u0105cej ju\u017c od listopada 1918 roku, oraz bukowskiej, dusznickiej i lw\u00f3weckiej, wystawionych z ko\u0144cem grudnia 1918 roku. Jak r\u00f3wnie\u017c z dru\u017cyn miejscowo\u015bci okolicznych. <!--more-->Jednostki powsta\u0144cze sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z ochotnik\u00f3w: Polak\u00f3w z by\u0142ej armii niemieckiej, cz\u0142onk\u00f3w Stra\u017cy Ludowej i nowozaci\u0119\u017cnych. Bior\u0105 one chlubny udzia\u0142 w oswobodzeniu z pruskiego jarzma Wielkopolski, w krwawym, cho\u0107 niepomy\u015blnym boju w dniu 10 stycznia 1919 roku o Zb\u0105szy\u0144. W pi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej m\u0119\u017cnie broni\u0105 i chwilowo trac\u0105 wie\u015b Kamionn\u0119, lecz odzyskuj\u0105 j\u0105 przeciwuderzeniem na bagnety. Dnia 7 lutego wycofuj\u0105 si\u0119 z Kolna Pozna\u0144skiego po dwugodzinnej walce z gwa\u0142townymi natarciami Niemc\u00f3w, ale przeciwnatarciem opanowywuj\u0105 miasteczko ostatecznie. Aby zapobiec niemieckiej akcji zaczepnej, powsta\u0144cy forsuj\u0105 w dniu 15 lutego 1919 roku pod Wielkim Gr\u00f3jcem rzek\u0119 Obr\u0119. Zagro\u017ceni odci\u0119ciem, walcz\u0105 po bohatersku i z po\u015bwieceniem. Do ko\u0144ca lipca 1919 roku 7. pu\u0142k strzelc\u00f3w wielkopolskich (61. pu\u0142k piechoty) bije si\u0119 na zachodnim, p\u00f3\u017aniej na p\u00f3\u0142nocnym odcinku frontu wielkopolskiego. W styczniu oraz w lutym 1920 roku zajmuje dla Rzeczypospolitej ziemi\u0119 Chodziesk\u0105 i Wyrzysk\u0105. W pocz\u0105tkach marca 1920 roku 61. pu\u0142k piechoty zosta\u0142 przerzucony w sk\u0142adzie XXX brygady 15. dywizji piechoty wielkopolskie] na front przeciwrosyjski do obszaru Brody-Krasne-Z\u0142ocz\u00f3w. Wkr\u00f3tce Pu\u0142k skierowano nad rzek\u0119 S\u0142ucz. Pierwszy Marsza\u0142ek Polski, J\u00f3zef Pi\u0142sudski, podj\u0105\u0142 w ko\u0144cu kwietnia ofensyw\u0119 na Ukrain\u0119, kt\u00f3rej celem by\u0142o rozbicie koncentruj\u0105cych si\u0119 tam wojsk rosyjskich i oparcie linii frontu o rzek\u0119 Dniepr. 61. pu\u0142k piechoty wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w wyprawie kijowskiej, nacieraj\u0105c w kierunku Berdyczowa, gdzie napotyka na zad\u0119t\u0105 obron\u0119 Rosjan, wspartych samochodem pancernym. Po trzygodzinnym boju Pu\u0142k zdobywa Berdycz\u00f3w, zagarniaj\u0105c liczny sprz\u0119t wojenny. \u015acigaj\u0105c dalej uchodz\u0105cego po\u015bpiesznie nieprzyjaciela, Pu\u0142k wkracza w dniu 8 maja do Kijowa, zdobytego ju\u017c uprzednio przez 1. dywizj\u0119 piechoty Legion\u00f3w. Od 10 do 22 maja Pu\u0142k walczy w obszarze Kijowa, zaj\u0105wszy odcinek w okolicy Nowosi\u00f3\u0142ek. W mi\u0119dzyczasie Rosjanie przeszli do dzia\u0142a\u0144 zaczepnych na p\u00f3\u0142nocy. Oddzia\u0142y 1. armii polskiej i cz\u0119\u015bciowo 4. zosta\u0142y zmuszone do odwrotu. W ko\u0144cu maja 1920 roku Pu\u0142k w sk\u0142adzie swej macierzystej dywizji zosta\u0142 przerzucony do obszaru Mi\u0144ska, gdzie stan\u0105\u0142 27 maja. Najpi\u0119kniejszy i najs\u0142awniejszy b\u00f3j toczy 61. pu\u0142k piechoty w ramach k\u00f3ntrofensywy naszych wojsk, rozpocz\u0119tej niebawem. Dnia 29 maja pod Pleszczenic\u0105 w okolicach miejscowo\u015bci Berezyny, forsuj\u0105 Wielkopolanie pod ogniem nieprzyjaciela rzeczk\u0119 D\u017cwinoss\u0119 i wobec twardej postawy wroga wykonywuj\u0105 natarcie na jego ty\u0142y, ponosz\u0105c ci\u0119\u017ckie straty. Dzi\u0119ki odwadze swej i zaci\u0119to\u015bci bior\u0105 Pleszczenic\u0119 brawurowym natarciem i broni\u0105 j\u0105 m\u0119\u017cnie przed okr\u0105\u017ceniem przez rosyjskie odwody. Cofn\u0105wszy si\u0119 chwilowo skutkiem tej akcji. Pu\u0142k w decyduj\u0105cym natarciu zdobywa jednak wie\u015b. W walce o Pleszczenic\u0119 wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 61. pu\u0142k piechoty wielkim m\u0119stwem i hartem, a dzi\u0119ki opanowaniu miejscowo\u015bci wyr\u0119buje<br \/>\npodstaw\u0119 wyj\u015bciow\u0105 do dzia\u0142a\u0144 zaczepnych grupy genera\u0142a Skierskiego. Dzie\u0144 29 maja &#8211; to obecnie data \u015bwi\u0119ta pu\u0142kowego. W dalszym rozwoju polskich dzia\u0142a\u0144 zaczepnych Pu\u0142k zdobywa S\u0142obod\u0119 i Oko\u0142\u00f3w. Z\u0142amany nieprzyjaciel poczyna cofa\u0107 si\u0119 na ca\u0142ym froncie i Pu\u0142k w po\u015bcigu osi\u0105ga w dniu 7 czerwca lini\u0119 g\u00f3rnej Berezyny, gdzie zajmuje pozycje w okolicy uj\u015bcia rzeczki Osowiny. Nast\u0105pi\u0142 prawie miesi\u0119czny okres walk pozycyjnych, urozmaicony prac\u0105 zwiad\u00f3w i pomy\u015blnym wypadem na Kad\u0142ubiszcze. W dniu 4 lipca 1920 roku Rosjanie, zgrupowawszy znaczne masy wojsk, przechodz\u0105 na p\u00f3\u0142nocy do powt\u00f3rnej ofensywy. Ju\u017c w pierwszym dniu oddzia\u0142y 1. armii pod naporem przewagi wroga rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 cofa\u0107. 61. pu\u0142k piechoty utrzyma\u0142 szeregiem zdecydowanych przeciwnatar\u0107 w dniach 4 i 5 lipca swoje stanowiska pod Lipskiem i wycofa\u0142 si\u0119 stamt\u0105d dopiero na rozkaz. Maszeruj\u0105c w stra\u017cy tylnej dywizji Pu\u0142k w ci\u0105g\u0142ych walkach odchodzi na Pleszczenic\u0119, a nast\u0119pnie na Niemen. Pod Wo\u0142kowyskiem dzielnym natarciem odrzuca nieprzyjaciela, usi\u0142uj\u0105cego go otoczy\u0107. Po bojach nad Bugiem Pu\u0142k skierowano pod Warszaw\u0119, gdzie wszed\u0142 w sk\u0142ad l. armii. Tymczasem Wielki Marsza\u0142ek wyda\u0142 historyczny rozkaz do bitwy warszawskiej. W my\u015bl tego rozkazu 1. armia mia\u0142a broni\u0107 Warszawy, wi\u0105\u017c\u0105c w zaci\u0119tych walkach nieprzyjaciela, na kt\u00f3rego skrzyd\u0142o i ty\u0142y Wielki Marsza\u0142ek mia\u0142 poprowadzi\u0107 natarcie grupy uderzeniowej, koncentruj\u0105cej si\u0119 nad Wieprzem. Pami\u0119tny udzia\u0142 Pu\u0142ku w bitwie warszawskiej wyrazi\u0142 si\u0119 najmocniej w dniu 22 sierpnia odci\u0119ciem odwrotu kolumn rosyjskich na \u015aniad\u00f3w i zadaniem im kl\u0119ski oraz jednoczesnym wzi\u0119ciem tego\u017c miasteczka, obsadzonego przez inne oddzia\u0142y nieprzyjacielskie, co przynios\u0142o Pu\u0142kowi \u015bwietny sukces bojowy, a tak\u017ce 5 armat w zdobyczy. Po przemarszu wraz z 15. dywizj\u0105 piechoty przez \u0141om\u017c\u0119 i Bia\u0142owie\u017c\u0119. Pu\u0142k odznacza si\u0119 w bitwie pod Wo\u0142kowyskiem: dnia 23 wrze\u015bnia 1920 roku mia\u017cd\u017cy op\u00f3r przeciwnika pod M\u015bcibowem i Gnieznem oraz toczy kr\u00f3tk\u0105 walk\u0119 uliczn\u0105 w samym Wo\u0142kowysku. Zaatakowany nazajutrz na p\u00f3\u0142nocno-wschodnich jego kra\u0144cach oraz nad poblisk\u0105 Rosi\u0105 wytrzymuje uderzenie oddzia\u0142\u00f3w dw\u00f3ch rosyjskich brygad i po stawieniu zaciek\u0142ego oporu cofa si\u0119 skutkiem braku amunicji. Ostatni znaczny b\u00f3j Pu\u0142ku to pomoc niesiona w dniu 11 pa\u017adziernika 58. pu\u0142kowi piechoty w walce o Kojdan\u00f3w \u2014 w ostatecznym po\u015bcigu Wojska Polskiego na wsch\u00f3d. Dzi\u0119ki udzia\u0142owi 61. pu\u0142ku Kojdan\u00f3w zosta\u0142 opanowany i utrzymany. Na wojnie Pu\u0142kiem kolejno dowodzili: porucznik Kazimierz Szcz\u0119\u015bniak od 15 marca do 31 maja 1919 roku; pu\u0142kownik Tadeusz Ga\u0142ecki od 1 czerwca do 3 listopada 1919 roku; major Alfons Wojtkielewtcz od 4 listopada 1919 roku do 17 sierpnia 1920 roku: major Stefan Jeske od 18 sierpnia do 6 wrze\u015bnia 1920 roku i major Alfons Wojtkielewicz od 7 wrze\u015bnia 1920 roku do zako\u0144czenia dzia\u0142a\u0144 wojennych. 61. pu\u0142k piechoty wzi\u0105\u0142 og\u00f3\u0142em 1000 z g\u00f3r\u0105 je\u0144c\u00f3w oraz zdoby\u0142 5 dzia\u0142, kilkadziesi\u0105t karabin\u00f3w maszynowych i 1 samoch\u00f3d pancerny. Straci\u0142 3 oficer\u00f3w i 187 szeregowych zabitych. Na piersiach \u017co\u0142nierzy Jego zab\u0142ys\u0142o 31 krzy\u017c\u00f3w orderu wojennego Virtuti Militari V klasy i 119 Krzy\u017c\u00f3w Walecznych. Sztandar Pu\u0142ku, ufundowany przez spo\u0142ecze\u0144stwo ziemi Chodzieskiej, nosi nazwy miejscowo\u015bci i daty g\u0142\u00f3wnych boj\u00f3w Pu\u0142ku, wizerunek odznaki 61. pu\u0142ku, herby wojew\u00f3dztwa pozna\u0144skiego i Chodzie\u017cy oraz obraz \u015bw. Kazimierza, patrona Pu\u0142ku. Wr\u0119czenia sztandaru dokona\u0142 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Stanis\u0142aw Wojciechowski w dniu 4 sierpnia 1924 roku w Bydgoszczy. Odznaka pu\u0142kowa przedstawia alegorycznie zwyci\u0119stwa Pu\u0142ku nad Niemcami.<\/p>\n<p><em>cyt.: &#8222;Ksi\u0119ga Chwa\u0142y Piechoty&#8221;<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>61. Pu\u0142k Piechoty 61 pu\u0142k przemianowano w dniu 7 stycznia 1920 roku z 7. pu\u0142ku strzelc\u00f3w wielkopolskich. Powsta\u0142 on 15 marca 1919 roku na froncie wielkopolskim, pomi\u0119dzy Wronkami, a Kana\u0142em Obry, z pu\u0142ku zapasowego &#8222;Grupy Zachodniej&#8221;, kt\u00f3ry stworzono w dniu 6 lutego 1919 roku, z zorganizowanych w styczniu tego\u017c roku: II batalionu garnizonu Pozna\u0144 i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[22,19,18],"class_list":["post-61","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wojsko","tag-historia","tag-piechota","tag-pulk"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2591,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions\/2591"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}