{"id":66,"date":"2016-05-25T20:00:44","date_gmt":"2016-05-25T19:00:44","guid":{"rendered":"http:\/\/zecernia.com\/html\/?p=66"},"modified":"2016-05-25T19:15:54","modified_gmt":"2016-05-25T18:15:54","slug":"59-pulk-piechoty","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/zecernia.com\/html\/?p=66","title":{"rendered":"59 pu\u0142k piechoty"},"content":{"rendered":"<p><strong>59. Pu\u0142k Piechoty Wielkopolskiej<\/strong><br \/>\n59 pu\u0142k piechoty wielkopolskiej przemianowano w dniu 17 stycznia 1920 roku z 5. pu\u0142ku strzelc\u00f3w wielkopolskich, ten za\u015b powsta\u0142 8 lutego 1919 roku z 1. pu\u0142ku grenadier\u00f3w kujawskich, do kt\u00f3rego wcielono uprzednio 2. pu\u0142k grenadier\u00f3w kujawskich i batalion nadgopla\u0144ski. Formacje te stworzono 7 stycznia 1919 roku w Inowroc\u0142awiu z wielkopolskich oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych, zorganizowanych na prze\u0142omie grudnia 1918 roku i stycznia 1919 roku w Gnie\u017anie, Inowroc\u0142awiu, Kruszwicy, Strzelnie, Trzemesznie i miejscowo\u015bciach okolicznych. <!--more-->Jednostki powsta\u0144cze sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z ochotnik\u00f3w: Polak\u00f3w z by\u0142ej armii niemieckiej oraz nowozaci\u0119\u017cnych &#8211; szczeg\u00f3lnie &#8222;Soko\u0142\u00f3w&#8221; i harcerzy. Bior\u0105 one chlubny udzia\u0142 w oswobodzeniu Wielkopolski spod pruskiego jarzma: ju\u017c w dniu 2 stycznia 1919 roku, po czterogodzinnym boju opanowuj\u0105 Strzelno i rozbrajaj\u0105, dzi\u0119ki zaskoczeniu &#8211; niemieck\u0105 za\u0142og\u0119 w Kruszwicy. Dnia 5 stycznia powsta\u0144cy, przy pomocy oddzia\u0142u 31. pu\u0142ku piechoty, natarli na Inowroc\u0142aw, spotykaj\u0105c si\u0119 z dzielnym oporem nieprzyjaciela, kt\u00f3remu w krwawej, ca\u0142y dzie\u0144 trwaj\u0105cej walce, wydzierali z najwi\u0119kszym wysi\u0142kiem budynki wojskowe, poczt\u0119 i dworzec, zanim miasto zdobyli ca\u0142kowicie. Raptownym natarciem Wielkopolanie wzi\u0119li \u0141abiszyn i tego\u017c dnia, to jest 11 stycznia 1919 roku, zagarn\u0119li w okolicach Inowroc\u0142awia &#8211; Z\u0142otniki Kujawskie, gdzie Niemcy bronili si\u0119 m\u0119\u017cnie. W czasie ci\u0105g\u0142ych walk i potyczek z przewa\u017caj\u0105cymi si\u0142ami niemieckimi dokonywa si\u0119 dalsza organizacja Pu\u0142ku, kt\u00f3ry zajmuje szeroki odcinek na p\u00f3\u0142nocnym froncie  wielkopolskim. 165 zabitych i 200 rannych w ca\u0142orocznych walkach, oto danina krwi z\u0142o\u017cona dla utrwalenia granic zachodnich. W styczniu i w lutym 1920 roku Pu\u0142k uczestniczy w zajmowaniu Pomorza. Przerzucony w marcu 1920 roku, w sk\u0142adzie XXIX brygady 15. dywizji piechoty, na front przeciwrosyjski do Brod\u00f3w, Pu\u0142k wyruszy\u0142 p\u00f3\u017aniej przez Miropol nad S\u0142ucz, gdzie stan\u0105\u0142 na odcinku 13. dywizji piechoty, przy torze kolejowym na Berdycz\u00f3w. St\u0105d wykona\u0142 w nocy z 7 na 8 kwietnia pomy\u015blny wypad na Kowale\u0144ki, gdzie zdoby\u0142 rosyjskie armaty. W ko\u0144cu kwietnia 1920roku Naczelny W\u00f3dz Pierwszy Marsza\u0142ek Polski J\u00f3zef Pi\u0142sudski chc\u0105c rozbi\u0107 koncentracj\u0119 si\u0142 rosyjskich na Ukrainie podejmuje dzia\u0142ania zaczepne, znane pod nazwa wyprawy kijowskiej. 59. pu\u0142k piechoty wielkopolskiej w sk\u0142adzie swej dywizji bierze udzia\u0142 w tej operacji i wyszed\u0142szy dnia 25 kwietnia z pozycyj wyj\u015bciowych w rejonie wsi Prywit\u00f3w, prze\u0142amuje pi\u0119\u0107 linii obronnych nieprzyjaciela, przekracza tego\u017c dnia rzek\u0119 Teterew odrzucaj\u0105c nieprzyjaciela w kierunku Berdyczowa. \u015acigaj\u0105c uchodz\u0105cego nieprzyjaciela Pu\u0142k wkracza do Kijowa, a nast\u0119pnie obsadza stanowiska na zachodnim brzegu Dniepru, na po\u0142udnie od Kijowa. Dnia 24 maja Pu\u0142k przeprowadza wypad na R\u017cyszczew uwie\u0144czony wielkim sukcesem. Tymczasem Rosjanie, chc\u0105c odci\u0105\u017cy\u0107 po\u0142o\u017cenie swych wojsk na Ukrainie, przeszli na p\u00f3\u0142nocy do ofensywy zmuszaj\u0105c oddzia\u0142y 1. i 4. armij polskich do odwrotu w og\u00f3lnym kierunku na Mo\u0142odeczno. Na pomoc, na front litewsko-bia\u0142oruski pospieszy\u0142a w ko\u0144cu maja 15.dywizja piechoty. Polskie dzia\u0142ania kontrofensywne zako\u0144czy\u0142y si\u0119 pe\u0142nym powodzeniem, a 59. pu\u0142k piechoty, po ustaleniu si\u0119 frontu zaj\u0105\u0142 pozycj\u0119 w rejonie Dziedzi\u0142owicz. W dniach 16 i 17 czerwca 1920 roku Pu\u0142k przeprowadza zwyci\u0119ski wypad na wschodni brzeg Berezyny, w okolice Dom\u017ceryc. Sforsowawszy \u015bmia\u0142o rzek\u0119 oddzia\u0142y Pu\u0142ku w upartym boju dotar\u0142szy pod Dom\u017ceryce znalaz\u0142y tam siln\u0105 za\u0142og\u0119 rosyjsk\u0105. Ufny w przewag\u0119 liczbow\u0105, wsparty ogniem swej artylerii nieprzy-<br \/>\njaciel przeszed\u0142 bezzw\u0142ocznie do przeciwnatarcia. W zaci\u0119tym boju Pu\u0142k odrzuca Rosjan i zdobywa Dom\u017ceryce. Dnia 4 lipca 1920 roku Rosjanie przechodz\u0105 do powt\u00f3rnej ofensywy prze\u0142amuj\u0105c zmasowanymi si\u0142ami front polski na odcinku 1. litewsko-bia\u0142oruskiej dywizji. 59. pu\u0142k piechoty wielkopolskiej, rzucony z odwodu do walki usi\u0142uje powstrzyma\u0107 nap\u00f3r wroga. Poni\u00f3s\u0142szy ci\u0119\u017ckie straty i z\u0142o\u017cywszy dowody ofiarnego m\u0119stwa, Pu\u0142k wraz innymi oddzia\u0142ami rozpoczyna odwr\u00f3t. Doszed\u0142szy w forsownych i wyczerpuj\u0105cych marszach nad doln\u0105 Szczar\u0119. Pu\u0142k wydatnie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z 1. litewsko-bia\u0142orusk\u0105 dywizj\u0105, broni\u0105ca uparcie Niemna w rejonie miasteczka Mosty. Przeciwnacieraj\u0105c Pu\u0142k powstrzymuje skutecznie nieprzyjaciela os\u0142aniaj\u0105c skrzyd\u0142o 1. litewsko-bia\u0142oruskiej dywizji. W dalszym odwrocie Pu\u0142k dociera nad Bug, gdzie obsadza zachodni brzeg rzeki pod Drohiczynem. Tu w dniach od 1 do 4 sierpnia tocz\u0105 si\u0119 walki w kt\u00f3rych Pu\u0142k, raz po raz przeciwuderzaj\u0105c, odrzuca Rosjan na wschodni brzeg Bugu. Pami\u0119tny udzia\u0142 59. pu\u0142ku w bitwie warszawskiej wyrazi\u0142 si\u0119 przede wszystkim wkroczeniem do Mi\u0144ska Mazowieckiego dnia 17 sierpnia 1920 roku, po dwukrotnym prze\u0142amaniu oporu nieprzyjaciela oraz, w kilka dni p\u00f3\u017aniej, doszcz\u0119tnym zniszczeniem oddzia\u0142\u00f3w 5. dywizji rosyjskiej. Dywizja ta natkn\u0119\u0142a si\u0119 na Wielkopolan w odwrocie na Zambr\u00f3w i tylko jej szcz\u0105tki przebi\u0142y si\u0119 ku swoim. Dnia 22 sierpnia Pu\u0142k stoczy\u0142 sw\u00f3j najs\u0142awniejszy b\u00f3j o \u0141om\u017c\u0119, kt\u00f3r\u0105, dzi\u0119ki bohaterskiemu sforsowaniu Narwi i zgnieceniu obrony fort\u00f3w zdoby\u0142 po ca\u0142odziennej, bardzo ci\u0119\u017ckiej walce, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c si\u0119 niepowszedni\u0105 odwag\u0105 i bior\u0105c wielka zdobycz. Dat\u0119 boju o \u0141om\u017c\u0119 Pu\u0142k obra\u0142 p\u00f3\u017aniej, jako dzie\u0144 \u015bwi\u0119ta pu\u0142kowego. Walcz\u0105c nast\u0119pnie w obszarze Puszczy Bia\u0142owieskiej. 59. pu\u0142k piechoty wykona\u0142 w dniu 10 wrze\u015bnia 1920 roku wypad, w okolicach Kamie\u0144ca Litewskiego, pobi\u0142 i zmusi\u0142 nieprzyjaciela do odwrotu. Ostatni, znaczny b\u00f3j Pu\u0142ku \u2014 to za\u017carta walka dnia 24 wrze\u015bnia 1920 roku z dywizj\u0105 nieprzyjaciela o utrzymanie stanowisk pod Izabelinem, w okolicach Wo\u0142kowyska. Na wojnie Pu\u0142kiem kolejno dowodzili: dow\u00f3dca oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych podporucznik Pawe\u0142 Cyms od 7 stycznia do 14 marca 1919 roku: pu\u0142kownik Wac\u0142aw Prze\u017adziecki od 15 marca do 22 marca 1919 roku; major Stanis\u0142aw Wrzali\u0144ski od 23 marca 1919 roku do 6 sierpnia 1920 roku, przy czym w lecie 1920 roku, przez kr\u00f3tki czas zast\u0119powa\u0142 go pu\u0142kownik W\u0142adys\u0142aw Grabowski; kapitan Marceli Cerklewicz od 7 sierpnia do 26 wrze\u015bnia 1920 roku: kapitan Konrad Golniewlcz od 27 wrze\u015bnia do 2 pa\u017adziernika 1920 roku i podpu\u0142kownik Maciej Miel\u017cy\u0144ski od 3 pa\u017adziernika 1920 roku do zako\u0144czenia dzia\u0142a\u0144 wojennych. 59. pu\u0142k piechoty wielkopolskiej wzi\u0105\u0142 w swych bojach kilka tysi\u0119cy je\u0144c\u00f3w oraz zdoby\u0142 15 dzia\u0142, z g\u00f3r\u0105 150 karabin\u00f3w maszynowych i kilka samochod\u00f3w pancernych. Na li\u015bcie strat Pu\u0142ku figuruj\u0105 nazwiska 4 oficer\u00f3w i 366 szeregowych, kt\u00f3rzy legli \u015bmierci\u0105 bohater\u00f3w na polu chwa\u0142y. Ponadto to w czasie powstania wielkopolskiego poleg\u0142o bezimiennie 20 \u017co\u0142nierzy. Zaszczytne rany otrzyma\u0142o oko\u0142o 1000 \u017co\u0142nierzy. Na piersiach \u017co\u0142nierzy jego zab\u0142ys\u0142o 22 krzy\u017ce orderu wojennego Virtuti Militari klasy V i 291 Krzy\u017c\u00f3w Walecznych. Ufundowany przez spo\u0142ecze\u0144stwo Kujaw Zachodnich i \u0141om\u017cy sztandar, wr\u0119czy\u0142 Pu\u0142kowi Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Stanis\u0142aw Wojciechowski w dniu 4 sierpnia 1924 roku w Bydgoszczy. Na sztandarze widniej\u0105 nazwy miejscowo\u015bci i daty g\u0142\u00f3wnych boj\u00f3w oraz herby: Kujaw, Inowroc\u0142awia i \u0141om\u017cy. Odznaka pu\u0142kowa przedstawia w spos\u00f3b alegoryczny z\u0142amanie pruskiej pot\u0119gi, po\u0142\u0105czenie ziem polskich i gotowo\u015b\u0107 do ich obrony.<\/p>\n<p><em>cyt.: &#8222;Ksi\u0119ga Chwa\u0142y Piechoty&#8221;<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>59. Pu\u0142k Piechoty Wielkopolskiej 59 pu\u0142k piechoty wielkopolskiej przemianowano w dniu 17 stycznia 1920 roku z 5. pu\u0142ku strzelc\u00f3w wielkopolskich, ten za\u015b powsta\u0142 8 lutego 1919 roku z 1. pu\u0142ku grenadier\u00f3w kujawskich, do kt\u00f3rego wcielono uprzednio 2. pu\u0142k grenadier\u00f3w kujawskich i batalion nadgopla\u0144ski. Formacje te stworzono 7 stycznia 1919 roku w Inowroc\u0142awiu z wielkopolskich oddzia\u0142\u00f3w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[22,19,18],"class_list":["post-66","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wojsko","tag-historia","tag-piechota","tag-pulk"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2589,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66\/revisions\/2589"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/zecernia.com\/html\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}