Państwo Polskie uznało wysiłek wielu organizacji zawiązanych w okresie Wielkiej Wojny i utworzonych przez nie formacji wojskowych walczących o niepodległosć Polski.
(więcej…)
dowódca – płk Mirgałowski Bolesław
I z-ca dowódcy – ppłk dypl. Talikowski Michał
adiutant – kpt. Mozirer Marian Józef
(więcej…)
dowódca – ppłk Sobolta Franciszek Hugo
I z-ca dowódcy – ppłk Wyzina Józef Władysław
adiutant – mjr Czarnocki Janusz
(więcej…)
W początkowym okresie Powstania Wielkopolskiego nie występowały związki taktyczne. Dopiero w ramach konsolidacji frontów łączono poszczególne kompanie i bataliony w pułki, a dowództwa okręgów pełniły także funkcje dowództw frontu (dywizji)
(więcej…)
Jak się okazuje, nie wszystkie wielkopolskie pułki piechoty wróciły w 1920 r. z wojny polsko-bolszewickiej od razu do docelowych garnizonów. (więcej…)
Dyslokacja 15 DP w dniu 18 X 1920 r. (po ogłoszeniu zawieszenia broni):
Dtwo dyw. i XV br. art. – Wołma;
dtwo XXIX br. p. – folwark Stary Raków;
59 pp. – rejon od [m.] Radoszkowicze [Rodoszkowice] do m. Norejki
[Narejki] (wł.);
60 pp. – rezerwa, rejon Raków – Wyganice [Wyhonice] – Dubacze;
dtwo XXX br. p. – folwark Tatarszczyzna;
61 pp. – rejon od [m.] Norejki [Narejki] (wył.) do m. Rudzica
[Rudnia] (wł.);
62 pp. – rezerwa, rejon Starzynki – Wołonniki – Putczyna – Beretczaki;
I/15 pap. – rejon Welikoje – Rutowszczyzna – Uła;
II/15 pap. – rejon Zołtarewo – Zytno
III/15 pap. – rejon Peretczyny – Laskówka – Galincy;
215 p.uł. – rejon Pruzyny – Staniuszki – Gejluki [Giliki] – Kulicze
[Kulszyce] – Szykul [Szykucie];
8/3 p. strz. kon. – Kowalewszczyzna.
W sąsiedztwie 18 DP i 11 DP (?)
Dowódca 1 batalionu saperów wielkopolskich (XV bsap), ppłk. Wojska Polskiego. Urodził się 8 stycznia 1889 r. w majątku Dorosiny (na Litwie), w rodzinie głównego leśniczego Eustachego i Zofii z Pawłowiczów. Ukończył gimnazjum humanistyczne w Bobrujsku i Aleksiejewską Szkołę Wojenną. W armii rosyjskiej służył zawodowo od 1 IX 1910 r. Po ukończeniu szkoły wojskowej w Moskwie, 6 VIII 1912 r. został mianowany ppor. wojsk inżynieryjnych. Podczas I wojny światowej, od 1914 r. dowodził kompanią sztabową. 27 X 1915 r. został awansowany do stopnia porucznika. Od 28 VIII 1917 r. na własną prośbę przeniesiono go do 1 Korpusu Polskiego gen. J. Dowbor-Muśnickiego, gdzie dowodził kompanią saperów. Po rozwiązaniu korpusu przebywał w Warszawie i w listopadzie wstąpił do Wojska Polskiego. Awansowany do stopnia kpt (30 XI), został przydzielony do 1 Pułku Inżynieryjnego jako dowódca baonu. 13 I 1919 r. przybył do Poznania i objął (17 I) dowództwo 1 Baonu Saperów Wielkopolskich, by 23 kwietnia wyruszyć na front płd. Od 2 do 7 maja dowodził w zastępstwie frontem. Dekretem Komisariatu NRL nr 55 poz. 52 (z 23 V 1919 r.) awansowano go do stopnia mjr., a dekretem nr 134 (z 6 VI) do stopnia ppłk. (ze starszeństwem od 1 II 1919). 7 lipca wyznaczony został zastępcą dowódcy garnizonu. Zorganizował kurs saperski dla żołnierzy 2 Dywizji Strzelców Wielkopolskich. Po przemianowaniu baonu na 15 Baon Saperów Wielkopolskich, 12 III 1920 r. wyruszył na front litewsko-białoruski. W działaniach wojennych min. dowodził grupą forteczną. 25 IV 1921 r. został awansowany do stopnia płk., a już 18 kwietnia objął dowództwo 8 Pułku Saperów, którym dowodził do 1924 r. Zmarł po roku 1924. Odznaczony był m.in.: Orderem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych (dwukrotnie). Związek małżeński zawarł z Haliną Wojciechowską.
Bydgoszcz 62 pp, 262 pp, 16 puł, 15 pap, 15 pac, 18 pac
Gniezno 61 pp, 17 puł
Grudziądz 64 pp, 164 pp, 5 psk, 3 psg, 16 pap, 18 bsap, 19 bsap, 20 bsap
Inowrocław 32 pp, 59 pp, 159 pp, 259 pp
Jarocin 67 pp, 167 pp
Krotoszyn 55 pp, 155 pp
Leszno 6 psg, 9 psg, 17 pap, 17 pac
Międzychód 5 psg
Ostrów 60 pp
Pleszew 70 pp
Poznań 57 pp, 157 pp, 257 pp, 357 pp, 362 pp, 15 puł, 14 pap, 14 pac, 14 bsap, 15 bsap, 17 bsap
Starogard 65 pp
Szamotuły 56 pp
Śrem 58 pp, 69 pp, 269 pp
Świecie 4 psg, 18 pap
Toruń 63 pp, 66 pp, 166 pp, 263 pp, 18 puł, 16 pac
Wejherowo 11 psg
Września 68 pp, 168 pp, 268 pp
dane na początek września 1920 r.
75. Pułk Piechoty
Zawiązkiem 75. pułku piechoty był batalion strzelców nr 7. utworzony w obszarze Częstochowy w lutym 1919 roku. W skład szli ochotnicy – Górnoślązacy, których prześladowania niemieckie, a zwłaszcza działalność antypolska tak zwanego „Grenzschutzu” zmusiła do opuszczenia rodzinnej ziemi. (więcej…)
74. Górnośląski Pułk Piechoty
Na wiosnę 1919 roku drobne oddziały Straży Ludowej w Wielkopolsce przekształcono w bataliony obrony krajowej. II batalion obrony krajowej powstał w powiecie Poznań-zachód. III — w Krotoszynie, a IV – w powiecie Poznań-wschód. Bataliony te, po zorganizowaniu odchodziły na pogranicze polsko-niemieckie, luzując pułki wielkopolskie, które odjeżdżały na front północno-wschodni. W dniu 2 października 1919 roku wymienione trzy bataliony złączono w jeden pułk piechoty, który otrzymał nazwę „1. Pułku Obrony Krajowej”. (więcej…)
73. Pułk Piechoty
W końcu grudnia 1918 roku wybuchło powstanie w Wielkopolsce. W większych osiedlach na prowincji formowały się samorzutnie oddziały wojskowe przystępując od razu do walki z Niemcami. W ten sposób powstał cały szereg kompanij, o nazwach miast, względnie okolic, z których pochodziły. W lutym 1919 roku kompanie te zostały ściągnięte z linii frontu, otrzymując jednocześnie nazwę „Kompanij garnizonowych”. (więcej…)
70. Pułk Piechoty (12. Pułk Strzelców Wielkopolskich)
70 pułk piechoty (12. pułk strzelców wielkopolskich) otrzymał swą nazwę w jej dzisiejszym brzmieniu w dniu 10 lutego 1920 roku. W ten sposób została utrzymana tradycja Pułku, który wywodzi się organizacyjnie z ochotniczych oddziałów wojskowych formowanych w Wielkopolsce na przełomie 1918 i 1919 roku. Zawiązkiem 70. pułku piechoty był batalion „Ostrowski” utworzony w dniu 12 listopada 1918 roku w Ostrowie Poznańskim z żołnierzy narodowości polskiej służących w stacjonowanym tam 155. pułku piechoty armii niemieckiej. (więcej…)
69. Pułk Piechoty
69 pułk piechoty przemianowano w dniu 5 lutego 1920 roku z 11. pułku strzelców wielkopolskich. Pułk ten powstał dnia 23 lutego 1919 roku z wielkopolskich oddziałów powstańczych: batalionów śremskiego, jarocińskiego, koźmińskiego i 1. pułku piechoty z powiatu rawickiego. Oddziały te wywodziły się z „kompanij bezpieczeństwa”, formowanych przez Polaków od 11 listopada 1918 roku. (więcej…)
68. Pułk Piechoty
68 pułk piechoty początkowo nosił miano 10. pułku strzelców wielkopolskich. Pułk ten powstał w połowie marca 1919 roku z 1. pułku rezerwowego strzelców wielkopolskich, który sformowano z wielkopolskich oddziałów powstańczych: 2. pułku poznańskiego imienia Dąbrowskiego oraz oddziałów Straży Ludowej podporucznika Andrzeja Kopy, utworzonych w Poznaniu i okolicy w pierwszych dniach stycznia 1919 roku. (więcej…)
67. Pułk Piechoty
Swą dzisiejszą nazwę otrzymał 67. pułk piechoty w dniu 9 lutego 1920 roku. Poprzednio występował on pod nazwa 9. pułku strzelców wielkopolskich. Dzieje tego Pułku są następujące. Powstanie Wielkopolskie, które wybuchło w dniu 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu, i rozszerzyło się momentalnie na prowincję. W miasteczkach, wsiach i osiedlach tworzą się samorzutnie oddziały powstańcze, które wkrótce przemianowano na kompanie. W dniu 27 kwietnia 1919 roku z kompanij poznańskich, czarnkowskich, kcyńskiej, pakoskiej, wrzesińskiej, trzemeszyńskiej i innych sformowano 9. pułk strzelców wielkopolskich. (więcej…)