Archive for the ‘Kartografia’ Category

Województwo wołyńskie 1937

czwartek, Grudzień 15th, 2016

Podział administracyjny województwa wołyńskiego na powiaty i gminy.
(więcej…)

Greenwich, Pułkowo, Ferro…

poniedziałek, Październik 13th, 2014

…czyli: gdzie to „Zero”?

meridian Pytając przechodniów podczas ulicznej sondy „Gdzie przebiega południk zerowy?” zapewne większość osób odpowie: przez Greenwich. Jednak nie zawsze tak było.

(więcej…)

Instrukcje topograficzne WIG

wtorek, Październik 29th, 2013

Prace Wojskowego Instytutu Geograficznego, regulowała Instrukcja Topograficzna

Instrukcja topograficzna Wojskowego Instytutu Geograficznego. Cz. 2, Techniczna z 1925 r.
Instrukcja topograficzna Wojskowego Instytutu Geograficznego. Cz. 3, Zdjęcia stolikowe z 1936 r.
Instrukcja topograficzna Wojskowego Instytutu Geograficznego. Cz. 4, Unacześnianie map z 1937 r.

(WIG, RCIN, zec)

Źle się działo w WIG-u

wtorek, Maj 14th, 2013

Warszawa, 11 czerwca 1928 r. zostało ukończone śledztwo w sprawie nadużyć wykrytych w wojskowym instytucie geograficznym. Akt oskarżenia wraz z dokumentami śledztwa wpłynął do wojskowego sądu okręgowego w Warszawie. (więcej…)

Pantograwiura w kartografii

poniedziałek, Marzec 16th, 2009

W technice wykonywania map 1:100.000 i 1:300.000 wpro­wadzono w 1932 r. pantograwiurę na płytach cynkowych, w celu lepszego niż dotychczas wykonania druku błękitnego, jako tła do oryginalnego rysunku sytuacji. Do tego czasu druki błękitne wy­konywane były za pomocą fotoreprodukcji unacześnianych map dawnych, zmniejszonych do odpowiedniej skali. (więcej…)

Mapa WIG w skali 1:10.000

poniedziałek, Marzec 16th, 2009

Map w tej skali wydano bardzo niewiele. Były one jednokolorowymi reprodukcjami polskich zdjęć orygi­nalnych, obejmowały głównie okolice Wilna. Drukowano ją w niewielkich nakładach z nadrukiem „Tajna” i uwagą „Wydanie tymczasowe”. Ze względu na znikomą liczbę wydanych arkuszy znaczenie jej do celów militarnych było mini­malne.
(więcej…)

Mapa operacyjna 1:300.000 WIG

poniedziałek, Marzec 9th, 2009

Duży wpływ na polską kartografię wojskową, przyczyniając się niewątpliwie do przyję­cia skali 1:300.000 dla map operacyjnych wywarła Mapa Przeglądowa Europy Środkowej (Über­sichtskarte von Mitteleuropa) wykonana w latach 1893-1914. Swym zasięgiem pokrywała teren od Półwyspu Bretońskiego na zachodzie, po Smoleńsk i Krym na wschodzie, oraz od Petersburga na północy, po ujście Dniestru na południu.

(więcej…)

Mapy rosyjskie – tzw. „wiorstówki”

poniedziałek, Marzec 9th, 2009

Początkowo Rosjanie rozpoczęli opracowywanie zdjęć topograficznych na terenach polskich w 1880 r. w skali 1:21.000, lecz już w 1908 r. dla przyspieszenia wykonania całości pokrycia zmniejszono skalę zdjęć do 1:42.000. W 1918 r. Wojskowy Instytut Geograficzny nie otrzymał żadnych oryginalnych zdjęć topograficznych, dysponował natomiast znaczną liczbą kopii. Stan ich był bardzo dobry, a dzięki zastosowaniu doskonałego papieru zniekształcenia mechaniczne niewielkie.

(więcej…)

Skale map WIG-owskich

poniedziałek, Marzec 9th, 2009

Mapa szczegółowa 1:25.000 (cz. 1)

poniedziałek, Marzec 9th, 2009

Do 1922 r. wykonywano w WIG wyłącznie jednokolorowe kontrreprodukcje map zaborczych, głównie niemieckich, które zlecano przeważnie prywatnym zakładom graficznym, głównie firmie E. i K. Koziańskich. Pierwsze mapy w tej skali wykonywane przez WIG to głównie kopie map zaborczych. Przed wydaniem sprawdzano je pobieżnie w terenie oraz zmieniano nazewnictwo na polskie.

(więcej…)

Karta Dawnej Polski Chrzanowskiego (1859 r.)

poniedziałek, Marzec 9th, 2009

Karta dawnej Polski z przyległymi okolicami krajów sąsiednich na 1:300.000 opracowana została przez generała Wojciecha Chrzanowskiego. Pracę nad mapą rozpoczął w 1822 r. Stanowi kompilację wcześniejszych opracowań, a wydana została w komplecie na 48 arkuszach w 1859 r. w Paryżu. Miała służyć potrzebom narodowego powstania. Choć ze względu na brak lasów nie spełniła swego pierwotnego zadania uważana jestt za najlepszą mapę stworzoną przez Polaków na emigracji i zaliczana jest do najcenniejszych prac kartograficznych XIX wieku.

(więcej…)

Służba geograficzna WP 1918-1939

poniedziałek, Marzec 9th, 2009

W latach 1918-1920 w ramach Wojska Polskiego działały:
– Instytut Wojskowo-Geograficzny (Warszawa),
– Biuro Kartograficzne (Lwów),
– Oddział Kartografii przy Dowództwie Głównym Wojsk Wielkopolskich (Poznań).
W tym okresie główna działalność tych instytucji skierowana była na wytworzenie jak największej ilości map dla zaspokojenia potrzeb walczących wojsk, dlatego przede wszystkim wykonywano kontrreprodukcje posiadanych map państw zaborczych. Od roku 1921 wydawaniem map i zaopatrywaniem w nie wojska zajmował się Wojskowy Instytut Geograficzny podporządkowany szefowi Sztabu Generalnego WP.

Na polską myśl kartograficzną niewątpliwie mocno wpłynęły dokonania niemieckiej służby geograficznej (Königlich Preußischen Landesaufnahme). Przystąpiono do opracowywania trzech typów polskich map topograficznych:
– szczegółowej w skali 1:25.000 (2288 arkuszy – pokryto mapami 58% powierzchni kraju)
– taktycznej w skali 1:100.000 (480 arkuszy – pokryto mapami 100% powierzchni kraju)
– operacyjnej w skali 1:300.000 (43 arkusze – pokryto mapami 100% powierzchni kraju).

Od początku swojego istnienia WIG kształcił oficerów topografów i kartografów oraz szkolił kreślarzy i drukarzy. Posiadał własny park maszynowy (w tym nowoczesne dwukolorowe maszyny offsetowe), wykorzystywane były także zakłady prywatne (Koziańskich i Wierzbickiego). W 1935 r. Instytut przeniósł się do nowo wybudowanego gmachu przy alejach Jerozolimskich 97.

Kartografia

piątek, Marzec 6th, 2009

Przez pojęcie „kartografia” w ogólnym znaczeniu rozumiane są wszystkie czynności związane z wykonywaniem mapy. Z po­przednich rozdziałów wiadomo, że cykl produkcyjny mapy łączy się integralnie z szeregiem nauk i poczynań. Kartografia nato­miast jest jedynie ostatnim jego ogniwem. Do jej zadań należy opracowanie kartograficzne wyników prac geodezyjnych, topogra­ficznych i fotogrametrycznych, tzn. wykonanie mapy, a następnie powielenie jej w wymaganej ilości, czyli reprodukcja.
(więcej…)

Szefowie WIG

wtorek, Marzec 3rd, 2009

Niemal natychmiast po uzyskaniu niepodległości w listopadzie 1918 r. pojawiły się tendencje zintegrowania Służby Geograficznej w ramach jed­nej instytucji – Instytutu Geograficznego, który powstał w wyniku fuzji komórek geograficznych, a mianowicie Sekcji Geograficznej w Departamencie Technicznym Ministerstwa Spraw Wojskowych i Wydziału IV (VIII) Geograficznego w Sztabie Generalnym WP.
(więcej…)

Mapa Rzeczypospolitej Polskiej 1:750.000

wtorek, Marzec 3rd, 2009

Mapa o charakterze poglądowym opracowywana w WIG do 1927 r. Ze względu na przestarzałą treść, niewygodną skalę oraz w związku z opracowaniem nowej mapy poglądowej w skali 1:1.000.000, zaniechano dalszych prac nad mapą w tej skali. Mapa wydana w dwóch opracowaniach.

Pierwsze wydanie tej mapy było drukowane w Wiedeńskim Woj­skowym Instytucie Geograficznym na podstawie matryc austriac­kiej mapy Übersichtskarte von Mitteleuropa 1:750.000, pochodzą­cych z lat 1882—1886. Korektę mapy (głównie spolszczenia nazw geograficznych) wykonano w WIG w Warszawie.

Mapa obejmowała 15 ark. oraz arkusz tytułowy (okładka). Druk cztero­kolorowy. Nadruk koloru piątego (czerwony — granica państwowa) wykonano w WIG w 1924 r. Opracowana w odwzorowaniu Bonne’a. Rzeźbę terenu przedstawiono w kolorze brązowym me­todą kreskową.

Drugie opracowanie zostało wykonane w innym for­macie, w 10 ark. Wprowadzono w nim wiele poprawek i zmian, dotyczących głównie nazewnictwa i linii komunikacyjnych. Dzie­więć z tych arkuszy opracowano w latach 1924—1927, natomiast ostatni arkusz dopiero w 1934 r. (był to prawdopodobnie arkusz Lwów).
Źródło: B. Krassowski –> F. Biernacki, Mapa Rzeczypospolitej Polskiej 1:750.000, WSG 1935, z. 3-4, s. 319-325.